HISTORIA POMNIKA
 POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH w Brzozie

1. Powołanie w na początku lat 20-tych XX w. z inicjatywy komisarza Franciszka Sikorskiego Społecznego Komitetu Budowy Pomnika oraz zbieranie niezbędnych funduszy.
2. 27 maja 1923r. uroczystość odsłonięcia pomnika postawionego ku czci 19 powstańców wielkopolskich poległych lub zamordowanych w czasie bitwy stoczonej w Brzozie w styczniu 1919r. z przeważającymi oddziałami niemieckimi.
3. W latach 1923 do wybuchu II wojny światowej odbywały się przy pomniku coroczne obchody świąt państwowych oraz uroczystości patriotyczne i lokalne.
4. Początek lata 1940 roku – na rozkaz hitlerowskiego okupanta pomnik podcięto i przewrócono na schody oraz zasypano piachem i w takim stanie pozostał do końca wojny.
5. W 1945 roku społeczeństwo Brzozy i powiatu bydgoskiego w miejscu okazałego niegdyś pomnika postawiło krzyż brzozowy, który dotrwał do września 1964r.
6. 27 września 1964r. uroczyste odsłonięcie obelisku wraz z tablicą pamiątkową. W tej formie pomnik istnieje do dzisiaj.
7. Rok 2001 – uroczyste nadanie imienia Powstańców Wielkopolskich Szkole Podstawowej w Brzozie oraz ufundowanie sztandaru.
8. Powołanie w 2005r. z inicjatywy Alojzego Zmudzińskiego Gminnego Komitetu Odbudowy Pomnika Powstańców Wielkopolskich.
9. Lata 2005 do 2008 – prace członków komitetu związane z gromadzeniem niezbędnej dokumentacji, opracowaniem koncepcji odbudowy oraz uzyskaniem odpowiednich zezwoleń.
10. W ostatnich dwóch latach pozyskanie przez Wójta Gminy terenu od Kurii Biskupiej w Bydgoszczy oraz środków finansowych z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Zabytków, a także opracowanie dokumentacji projektowej pomnika i pozwolenia na jego budowę.
11. 19 października 2009r. początek prac związanych z odbudową pomnika Powstańców Wielkopolskich w Brzozie, który będzie odzwierciedleniem, tego sprzed II wojny światowej.

Opracował: Waldemar Owczarzak
Przewodniczący Gminnego Komitetu Odbudowy
Pomnika Powstańców Wielkopolskich w Brzozie